Hububat Alım Fiyatları (TMO) İstatistikleri

Hububat Alım Fiyatları (TMO) İstatistikleri

Tarımda ekonomik hesaplar; tarım sektörünün ekonomik yapısını ortaya koyacak tarımsal üretimin girdi ve çıktı değeri, yatırımlar, tarımsal işgücü verimliliği, yaratılan tarımsal gelire ilişkin bilgiler ile tarımsal ürün ve girdi fiyatlarını içermektedir.
Tarımsal fiyatlar kapsamında Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar (ÇEF) ile Çiftçinin Ödediği Fiyatlar (ÇÖF) derlenmekte ve Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE) TÜİK tarafından hesaplanmaktadır.
ÇEF, çiftçinin ürettiği veya yetiştirdiği ürünleri aracı kullanmadan doğrudan perakende veya toptan satması ile oluşan çiftçinin eline geçen birim fiyattır. ÇÖF ise, çiftçinin üretimini gerçekleştirmesi için satın aldığı (tohum, fide, fidan, gübre, yem, ilaç vb.) mal ve hizmetlere ödediği birim fiyattır.
ÇEF, tarla ürünleri, sebzeler, meyveler ve canlı hayvanlar ile hayvansal ürün fiyatlarını içermektedir. ÇEF formu 2006 yılından itibaren web üzerinden derlenmeye başlamıştır.
2010=100 temel yıllı Tarım ÜFE, NACE Rev.2 sınıflamasına göre tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerini kapsamaktadır.

ÇEF, pazar kurulan il merkezi ile ilçe Tarım Müdürlüğü’nden aylık olarak web üzerinden İstatistik Bilgi Sistemi (İBS) ile derlenmektedir. 2008 yılından itibaren yaş meyve ve sebze hallerinden tarımsal ürünlerin işlem miktarı ile satış değerleri internet üzerinden aylık toplanmaktadır. Ayrıca ticaret borsaları ile üretici birliklerinden web üzerinden tarımsal ürünlerin aylık işlem miktar ve değerleri derlenmektedir. Tarım ÜFE için, ticaret borsalarından, birlik ve kurumlardan, balık hal ve kooperatiflerden, TOB'ndan, Toprak Mahsulleri Ofisi’nden üretici fiyatları aylık olarak derlenmektedir. Tarımsal fiyat istatistikleri ile üretim değeri yıllık olarak haber bülteni olarak yayımlanmaktadır. Tarım sektörünün ekonomik yapısını ortaya koyacak ulusal hesaplar sistemi ile uyumlu tarımsal hesap sisteminin oluşturulması amacıyla metodolojik çalışmalara başlanmıştır. Metodolojik ve hesaplama yöntemleri üzerine çalışmalar yapılmış, potansiyel veri kaynaklarının ve veri derleme yönteminin belirlenmesini de içeren çalışmalar sürdürülmüştür. Metodolojik çalışmalar sonucu, eksik ve mevcut veriler tespit edilmiştir. Eksik verileri ve hesaplamalarda kullanılacak katsayıları elde etmek için 2008 ve 2015 yıllarında Tarımsal İşletmelerde Ekonomik Yapı Araştırması yapılmıştır. ÇEF ve Tarım ÜFE’ de yer alan maddelerin fiyatları NACE Rev.2 ve CPA 2008 sınıflamasına göre derlenmektedir. TOB, AB uyum çalışmaları kapsamında yapacağı Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVAFADN) çalışmasında seçilmiş 12 ilde 2012 yılında 800, 2013 yılında 23 ilde 1000 işletmeden, 2014 yılında 54 ilde 4000 işletme ve 2015 yılında 81 ilde 6000 işletmeden veri toplamıştır.

Tarım sektörüne ait satın alma gücünde ve ekonomik refahtaki değişimleri incelemek amacıyla kullanılacak göstergeleri elde etmek için girdi fiyatları ile endeks hesaplanma çalışmaları devam etmektedir. Bu bağlamda, 2015 Tarımsal Girdi İstatistikleri Bayi ve Birlik Araştırmaları uygulanmış olup, çerçeve oluşturma çalışması gerçekleştirilmiştir. 2017 yılından itibaren bu araştırmalar örnekleme yapılarak aylık olarak uygulanması planlanmaktadır. Her beş yılda bir çerçeveyi güncellemek için tamsayım çalışması hedeflenmektedir.
Hal Bilgi Sistemi ile Yaş Meyve ve Sebze hal Müdürlükleri aracılığıyla ürün bilgileri derlenmeye başlanmış olup, tüm ürünler kapsanacaktır. Ayrıca, ürün sınıflaması olarak CPA 2008’e geçilecektir.
TOB AB uyum çalışmaları kapsamında yapacağı Çiftlik Muhasebe Veri Ağı (ÇMVA-FADN) çalışmasını 2014 yılında 54 ilde 4000 işletmede, 2014 yılında 54 ilde 4000 işletme ve 2015 yılında 81 ilde 6000 işletmeden veri toplamıştır. Sonuçlar TÜİK ile değerlendirilecektir.
Tarımsal ekonomik hesap sisteminin EUROSTAT‘ın tarımsal ekonomik hesaplar (EAA/EAF 97 Rev. 1.1) metodolojisi esas alınarak oluşturulması amacıyla çalışmalar devam edecektir. Bu amaçla; tarımsal destekler ve krediler, makina ve bina amortismanları, sermaye oluşumları, girdiler, toplu meyve alanları ve maliyeti ayrılamayan tarım dışı gelirlerin hesaplanması veya derlenmesi çalışmaları TÜİK tarafından yapılacaktır. Ayrıca 2017’de Tarımsal İşletme Ekonomik Hesaplar Araştırması yapılması planlanmaktadır.